AMSTERDAM

WiMax is een nieuwe vorm van een draadloos netwerk. Het laat zich het beste vergelijken met een vorm van wifi die kilometers ver van de zender ook te ontvangen is. In de Verenigde Staten is telecomaanbieder Sprint al druk bezig met de uitrol van de standaard. In Nederland is de standaard geen groot succes en gaan de meeste telco’s over op het alternatief LTE.

WiMax 2 moet gebruikers downloadsnelheden van 100 megabit per seconde opleveren. Dat is nu nog enkel beschikbaar via zeer snelle kabel- en glasvezelverbindingen. De nieuwe standaard moet in 2012 al in de VS in de praktijk worden gebruikt.

Worldmax is naar eigen zeggen het eerste commerciële mobiele WiMAX-netwerk ter wereld. Onder de naam Aerea was de draadloze dienst alleen beschikbaar in Amsterdam. Bij de introductie van het product, in juni 2008, had het bedrijf nog het plan om binnen drie jaar landelijk dekkend te zijn. Die ambitie werd halverwege 2009 bijgesteld.

Storing bij Defensie
De frequentievergunning van Worldmax werd eind 2009 plots ingeperkt in verband met een storing bij het satellietgrondstation van het ministerie van Defensie in het Friese Burum. De WiMAX-aanbieder spande hierover een rechtszaak aan en eiste honderd miljoen euro schadevergoeding. De partijen kwamen uiteindelijk tot een schikking.

Algemeen directeur Keimpe Algra van Worldmax is teleurgesteld: ‘Door deze situatie bleken we een huis te hebben gebouwd op grond die zomaar onteigend kon worden op basis van nationale en Europese veiligheidsoverwegingen.’ Hij vertelt dat hij en de aandeelhouders ontgoocheld zijn over het verloren gaan van hun investering.

Geldgebrek
Ook geldgebrek speelt een rol bij het mislukken van de WiMAX-dienst. Wereldwijd lukt het WiMAX-aanbieders niet om voldoende budget bijeen te sprokkelen voor het opzetten van het benodigde netwerk van zendmasten. Chipfabrikant Intel is een belangrijke aandeelhouder in Worldmax.
Critici hebben het mislukken van de technologie WiMAX al lang geleden voorspeld. ‘Het mislukt zoals ook Betamax mislukte’, zei een topman van Nokia in april 2009. Ook Jeanine van der Vlist, de vroegere directeur van Worldmax die tegenwoordig leiding geeft aan Alcatel-Lucent Nederland, gaf begin 2010 aan meer fiducie in de concurrerende technologie Long-term evolution (LTE) te hebben.
De Amsterdamse WiMAX-aanbieder verwierf in 2006 een vergunning voor de 3,5 GHz frequentieband. Het bedrijf had ook plannen om deel te nemen aan de veiling van de frequentie voor 2,6 GHz, maar deed uiteindelijk niet mee.

Bron:Computable

In veel landen komen momenteel frequenties op de 800 MHz-band vrij (het digitaal dividend) door de overschakeling van analoge naar digitale tv-uitzendingen. Het vrijkomende spectrum kan gebruikt worden voor snelle draadloze breedbandtechnologie zoals LTE en WiMax. In Duitsland is momenteel een veiling gaande waar de vier deelnemers (T-Mobile, Vodafone, O2 en E-Plus) met name op licenties voor spectrum in de 800 MHz-frequentieband bieden. Het voordeel van het 800 MHz-spectrum voor de vier Duitse operators is het grotere bereik (minder antennes nodig) en de relatief hoge doordringbaarheid van gebouwen.In Nederland en Denemarken zijn recent veilingen afgerond voor spectrum in de 2,5 en 2,6 GHz frequentieband. In België moet dit jaar nog een vergelijkbare veiling worden gehouden.

ROTTERDAM (AFN)

De rechtbank in Rotterdam heeft de afwijzing nog niet gemotiveerd. De inhoudelijke argumentatie wordt dinsdag verwacht, aldus KPN. De rechtbank zelf wilde vrijdag niets kwijt over de uitkomst van de zaak.

KPN en Vodafone hadden in aparte zaken om uitstel gevraagd, omdat ze zich niet kunnen vinden in de opzet van de veiling. Het ministerie van Economische Zaken heeft de procedure zo ingericht dat er ruimte is voor drie nieuwkomers op de markt voor mobiel internet. Daarmee wil de overheid concurrentie bevorderen. KPN vindt dat mogelijke nieuwe toetreders te veel ruimte krijgen. Vodafone zegt dat er ook nog te veel onduidelijkheid is om de nieuwe frequenties goed te kunnen waarderen.

2,6 GHz-veiling

De zogeheten 2,6 GHz-veiling, waarmee mobiel internet mogelijk wordt met de snelheid en de (beeld)kwaliteit van breedbandverbindingen, werd vorig najaar aangekondigd. Negen bedrijven gaan meedingen naar de etherfrequenties, die door de overheid worden geveild. De internetveiling begint dinsdag en duurt mogelijk enige weken.

Het ministerie van Economische Zaken liet weten blij te zijn met de uitspraak. ,,Dit is goed nieuws voor de consument, want er komt nu waarschijnlijk meer keus en meer concurrentie. Ook krijgen nieuwe diensten, zoals de vierde generatie mobiele telefonie, nu echt een kans”, aldus een zegsman.

Internethype

De veiling van volgende week lijkt op die van UMTS-frequenties in het jaar 2000. Die verkoop bij opbod leverde de schatkist omgerekend ongeveer 2,7 miljard euro op. De hoge opbrengst van toen werd veroorzaakt door de internethype. Voormalig staatssecretaris Frank Heemskerk van Economische Zaken zei eerder al dat de overheid bij de komende veiling niet het onderste uit de kan wil halen.

KPN gaat door met de eigen voorbereidingen op de veiling. In de planning is rekening gehouden met de huidige voorwaarden, aldus het bedrijf. Vodafone doet verder geen mededelingen over de veiling.

WiMAX 2 is gebaseerd op de standaard 802.16m, de opvolger van de oudere 802.16e-standaard. Het consortium van bedrijven belooft met WiMAX 2 pieksnelheden van meer dan 300 Mbps, minder netwerkvertraging (latency) en meer capaciteit voor tijdgevoelige toepassingen als VoIP.

Operators paaien

Intel heeft veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van WiMAX. Ook onder meer Samsung en Motorola zijn lid van deze nieuwe groep die de WiMAX-standaarden ontwikkelt. Intel zegt samen met andere bedrijven te werken “om te zorgen dat WiMAX 2 voldoet aan de eisen van operators die worstelen met een explosie van de vraag naar mobiele data en diensten”.

Smartphonefabrikant HTC presenteerde in maart al de HTC EVO 4G, een Android-telefoon met ingebouwde WiMAX-chip. Toch kiezen veel Amerikaanse draadloze carriers, zoals AT&T en Verizon, voorlopig voor een andere 4G-technologie: LTE (Long-Term Evolution).

Telco’s kiezen LTE

Die draadloze technologie vereist namelijk slechts een opwaardering van het bestaande mobiele net. Voor WiMAX is het nodig nieuwe basisstations te plaatsen. Daarom kiezen veel operators voor LTE. Netwerkgigant Cisco besloot onlangs zijn investeringen in WiMAX stop te zetten.

In Nederland gokken KPN en Ziggo op LTE, na een test met LTE én WiMAX. Aan de aankomende 2,6 GHz-veiling doet waarschijnlijk ook een WiMAX-aanbieder mee: Worldmax. De Nederlandse frequentieveiling is namelijk technologieneutraal, dus de geveilde blokken zijn voor verschillende draadloze telecomtechnieken te gebruiken.

Bron: Webwereld.nl

De IEEE standaard heet officieel 802.16m maar zal door het leven gaan als Wimax 2. Verwacht wordt dat deze nieuwe standaard in de loop van dit jaar definitief wordt. Het “Wimax 2 Collaboration Initiative”, korweg WCI, is het samenwerkingsverband van Alvarion, Beceem, GCT Semiconductor, Intel, Motorola, Samsung, Sequans, XRONet, ZTE en ITRI. Zij maken zich hard om het toekomstige Wimax concurrerend met de komende generatie 4G gsm ofwel LTE te laten zijn.

bron: pcmweb.nl

Uitrol cruciaal

Worldmax, een participatie van de Amerikaanse chipproducent Intel verwierf in 2006 de licentie die in 2003 door Enertel voor 4 miljoen euro was verworven voor een landelijk draadloos netwerk in de bandbreedte tussen 3,50 GHz en 3,58 GHz. Worldmax verkoopt in de regio Amsterdam Wimax-abonnementen onder de merknaam Aerea.

De dienst loopt niet goed, maar Worldmax heeft wel de intentie om het netwerk landelijk te maken. Dat ziet ze als belangrijk wapen tegen concurrentie die zal ontstaan met de komst van aanbieders op de 2,6 GHz-band waarvoor Economische Zaken een veiling zal houden in april. KPN en Vodafone stappen overigens naar de rechter om uitstel van de veiling af te dwingen en de voorwaarden te veranderen.

AIVD en MIVD

In november 2009 kreeg Worldmax van de overheid mondeling te horen dat uitbreiding van het netwerk niet mogelijk zou zijn boven de lijn Amsterdam-Zwolle. De reden: de Wimax-frequentie stoort op de communicatie van het satellietgrondstation (SGS) in Burum, Friesland.

Minister van Defensie Eimert van Middelkoop stelde tegenover Worldmax dat het “…van groot maatschappelijk belang is om de capaciteit van het SGS Burum volledig te kunnen benutten om de informatiepositie van Militaire en Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (MIVD en AIVD) te verbeteren ten behoeve van onder andere terrorismebestrijding en het tegengaan van de verspreiding van massavernietigingswapens.”

Burum is de hoofdlocatie van de Nationale Signals Intelligence Organisatie (NSO), een dienst die in opdracht van de MIVD en AIVD satellietcommunicatie afluistert.

Staatsveiligheid in gevaar

Aanpassing van de vergunning is onvermijdelijk volgens Defensie, dat de Economische Zaken daarvoor met succes benaderde. Volgens Artikel 3.7 van de Telecommunicatiewet kan een vergunning worden ingetrokken of gewijzigd indien “de vrees gewettigd is dat het van kracht blijven van de vergunning ernstig gevaar zal opleveren voor de veiligheid van de staat of de openbare orde”.

In december 2009 heeft het kabinet bevestigd dat Worldmax de uitbreiding moet staken, maar dat het netwerk in Amsterdam ongemoeid gelaten kan worden. Het werd noodzakelijk noch mogelijk geacht om Worldmax vervangende frequenties aan te bieden buiten de komende veiling om.

Worldmax diende een schadeclaim in ter grootte van 100 miljoen euro. Daarover diende rond de jaarwisseling een kort geding tussen de netwerkaanbieder en de Staat der Nederlanden, Defensie en EZ samen. Dat verloor Worldmax daar de Staat der Nederlanden volgens de voorzieningenrechter conform de wet handelt.

Onderhandelingen over schadevergoeding

Pas in 2008 is duidelijk geworden, met verandering van technologie, dat het Worldmax-netwerk storing zou opleveren door het gebruik van basisstations. Zulks is door een uitgebreid onderzoek door TNO bevestigd. EZ en Defensie zijn wel bereid om een schadevergoeding te betalen. Volgens de voorzieningenrechter zijn de onderhandelingen daarover nog niet afgerond.

Opvallend is ook dat het hier gaat om een zaak waarachter Intel staat, een Amerikaanse bedrijf dat in eigen land nauw werkt met het Pentagon maar in Nederland Defensie als opponent heeft.

In het najaar van 2009 verloor Worldmax al een zaak waarin ze eiste dat haar frequentie ook vrijgegeven zou worden voor mobiel gebruik, net als de te veilen 2,6 GHz-frequentie. Dat is afgewezen. Worldmax mag louter ‘vaste draadloze’ internetverbindingen aanbieden, met woningen en bedrijven, en niet voor gebruik onderweg.

De directie van Worldmax wil pas morgen reageren. Gezien de politieke gevoeligheid geven ook de betrokken ministeries geen commentaar.

Bron: webwereld.nl.

Telecomaanbieder Vodafone heeft net als concurrent KPN een kort geding aangespannen tegen het Agentschap Telecom. Het bedrijf is niet te spreken over de voorwaarden van de 2,6 G

Hz-frequentieveiling die op 20 april 2010 begint. Bovendien vindt de aanbieder dat de overheid eerst duidelijkheid moet scheppen over het te voeren spectrumbeleid in Nederland, aldus woordvoerder Joost Galema van Vodafone.

De voorwaarden van de frequentieveiling stuiten Vodafone tegen de borst. ‘Wij vallen tussen wal en schip. Aan de ene kant kunnen we met de veiling veel minder spectrum bemachtigen dan nieuwkomers op de markt. Wij vinden dat onterecht. Aan de andere kant heeft Vodafone op dit moment al het minste spectrum ten opzichte van KPN en T-Mobile, met name in het 1800 MHz-bereik.’

Ook mist Vodafone duidelijkheid over het spectrumbeleid van de overheid, zegt Galema. ‘Laten we bijvoorbeeld eerst helder krijgen wat er gebeurt met het frequentiespectrums van Telfort en Orange.’ KPN gaf in de zomer van 2009 een deel van de frequenties van dochterbedrijf Telfort terug aan de overheid. Dat gebeurde om te voorkomen dat het bedrijf zou worden beboet voor het ongebruikt laten van umts- en 1800MHz-frequenties. T-Mobile deed hetzelfde met een deel van de ongebruikte umts-frequenties van het overgenomen Orange.

Ook wil Vodafone dat de frequentieveiling pas van start gaat als bekend is wat de overheid van plan is met de gsm-frequentieruimte rond de 900 en 1800 MHz. De licenties daarvoor lopen in 2013 af.

T-Mobile

Het kort geding dat Vodafone aanspant, dient binnen enkele weken bij de voorzieningenrechter in Rotterdam. KPN diende bij dezelfde rechtbank ook een zaak in tegen het Agentschap Telecom.

T-Mobile, de derde grote mobiele telecomaanbieder van Nederland, is niet van plan een kort geding aan te spannen. Voorlichter Priscilla Tomasoa vertelt dat haar bedrijf de bezwaren van KPN en Vodafone over de frequentieveiling deelt, maar het ‘niet heilzaam’ acht om juridische stappen tegen de veiling te ondernemen.

Bron: Computable.nl

Amper twee jaar geleden leek WiMAX de gedoodverfde standaard voor 4g, de vierde generatie mobiele telefonie. Concurrentie was er wel in de vorm van Long-term evolution (lte), maar die technologie stond nog dusdanig in de kinderschoenen dat WiMAX zijn voorsprong zou behouden en zelfs uitbreiden. Inmiddels weten we beter. Lte wordt de standaard voor 4g-telefonie en WiMAX heeft het nakijken.

Hardwarefabrikanten kiezen massaal voor lte, de snelle variant en logische opvolger van umts en hspa. Alcatel-Lucent, Cisco, Ericsson, drie grote jongens in de markt van netwerken voor telecomaanbieders, hebben openlijk gekozen voor lte en staken hun investeringen in WiMAX. Ook de meeste mobieltjesfabrikanten zijn druk in de weer om toestellen voor lte te ontwikkelen. Slechts een enkeling, zoals HTC en Samsung, waagt zich aan de ontwikkeling van WiMAX-toestellen. De Nederlandse telecombedrijven omarmen ook liever lte.

‘Lte is op dit moment duidelijk de winnaar’, zegt Eildert van Dijken. Hij is expert bij Computables telecompanel. ‘De snelheid van WiMAX  ligt nog niet op het niveau van hspa (3,5g) en de ondersteuning voor lte van operators en r&d-partijen is veel groter dan voor WiMAX. Daarnaast hebben operators een werkende business waaraan lte wordt toegevoegd. Startende WiMAX-operators hebben per definitie een achterstand.’

Niche

Toch is het niet over en uit voor WiMAX. De technologie blijft volgens Van Dijken een nichetechnologie. ‘Mobieltjes groeien door naar lte, WiMAX komt puur vanaf usb-modems en gaat niet naar mobieltjes toe.’ Ook telecomexpert John Lasschuit van Aranea vermoedt dat voor WiMAX op beperkte schaal ruimte blijft bestaan. ‘Bijvoorbeeld op specifieke kantoorlocaties, metro-achtige netwerken enzovoort. Bovendien zal WiMAX door andere dan de (inter-)nationale providers aangeboden (blijven) worden, zodat er meer mogelijkheden voor de afnemers ontstaan. Dat is een goede ontwikkeling.’ WiMAX-adepten bestrijden altijd dat de technologie een nicheproduct is.

Volgens directeur Jeanine van der Vlist van Alcatel-Lucent Nederland ligt de potentie van WiMAX in Afrikaanse en Aziatische landen waar de netwerkinfrastructuur geheel of grotendeels ontbreekt. De kansen beperken zich daarbij voornamelijk tot het vervangen van dsl door WiMAX, verwacht ze. Daarbij wordt het draadloze signaal niet mobiel, maar op een vaste plek ontvangen en vervolgens eventueel verder getransporteerd per landlijn. Van der Vlist leidde voorheen de Amsterdamse WiMAX-aanbieder Worldmax.

Vaste opstelpunten

Volgens het WiMAX Forum, dat het gebruik van de technologie wereldwijd moet stimuleren, zijn in maart 2010 559 WiMAX-netwerken operationeel in 147 landen. Het merendeel daarvan betreft echter vaste opstelpunten met de oude standaard (IEEE 802.16). Zij kunnen dan niet worden gebruikt met mobiele apparatuur, zoals laptops of telefoons, omdat het signaal de beweging van deze apparaten niet van mast naar mast kan volgen. Daarvoor is de mobiele standaard IEEE 802.16e nodig, waarvan de eerste versie in 2005 werd gepubliceerd.

Grote aanjager van WiMAX is Intel. Samen met enkele andere hardware- en telecomleveranciers richtte deze chipfabrikant halverwege 2008 de Open Patent Alliance op, waarin diverse WiMAX-patenten worden gedeeld. Na de uittreding van deelnemer Alcatel-Lucent en het tabee van Cisco staat deze alliantie echter op losse schroeven. Het uiteindelijke succes van de samenwerking is afhankelijk van de financiële keuzes van aanjager Intel. In het verleden stak het bedrijf miljarden dollars in het project.

Zelfs de Amerikaanse telecomaanbieders en WiMAX-adepten Sprint Nextel en Clearwire komen terug op hun keuze voor WiMAX. Zij riepen eerst van de daken dat ‘WiMAX hier is om te blijven!’, maar die tijd is voorbij. Tegenwoordig is de toon gematigder: ‘We geven onze klanten waar ze om vragen (…) De architectuur van ons netwerk maakt het mogelijk om lte toe te voegen’, vertelde Clearwire-topman Bill Morrow. Zijn bedrijf biedt in 27 landen, waaronder België, een vaste WiMAX-dienst.

Bron:more: http://www.computable.nl/artikel/ict_topics/netwerken/3299506/1276932/wimax-wordt-toch-echt-een-nicheproduct.html#ixzz0jGoxg9Wt

Wanneer de zaak zal dienen is nog niet bekend, maar volgens KPN is de dagvaarding uitgestuurd. Het bedrijf eist dat de opzet van de veiling wordt omgegooid want die is in hun ogen “onnodig inefficiënt opgezet”.

Nieuwkomers voorgetrokken

Maar dat is niet het ergste. “KPN vindt dat bij een eerlijke verdeling van de frequenties, alle spelers gelijke kansen moeten hebben om voldoende spectrum te verwerven om de voordelen van technologische vernieuwing optimaal aan hun klanten te bieden. In de huidige veilingopzet is dit niet het geval; mogelijke nieuwe toetreders mogen veel meer ruimte verkrijgen in vergelijking met bestaande mobiele operators, waaronder KPN”, meldt de telecomgigant.

Nieuwkomers krijgen namelijk meer ruimte om te bieden en KPN, Vodafone en vooral T-Mobile zijn beperkt in de hoeveelheid spectrum die ze kunnen verwerven.

Vorig jaar november uitte zowel T-Mobile als KPN hun bezwaren tegen de opzet van de veiling. Maar aangezien die niet veranderd is, stapt KPN nu naar de rechter.

LTE of Wimax

Negen bieders hebben zich aangemeld voor de frequentieveiling. De te veilen frequenties zijn geschikt voor zowel Wimax als LTE. KPN wil het 2,6 GHz-spectrum inzetten voor de uitrol van LTE, de nieuwe mobiele breedbandtechnologie, maar ziet die plannen nu de mist in gaan, omdat de nieuwkomers worden voorgetrokken.

“Het is niet aangetoond dat deze mate van overheidsinterventie nodig is in een markt met nu al vele mobiele dienstenaanbieders, hoogwaardige diensten en internationaal bezien lage prijzen”, aldus KPN.

Het Agentschap Telecom en ministerie van Economische Zaken konden nog niet reageren op het nieuws.

UPDATE 11.50 uur: T-Mobile laat weten een aantal bezwaren met KPN te delen, maar “geen heil te zien in juridische procedures”. “We hebben aan alle overheidsinstanties onze bezwaren kenbaar gemaakt. Helaas is daar weinig mee gedaan. We vinden het schandelijk dat de veiling op deze manier gaat plaatsvinden, maar het heeft genoeg vertraging opgelopen. Laat die veiling nu maar gebeuren. En we zullen zien wat de consequenties zijn.”

UPDATE 12.40 uur: Het ministerie van Economische Zaken zegt “kennis genomen te hebben” van de aanklacht. “Maar we gaan gewoon door het de voorbereidingen van de veiling”, aldus een woordvoerder, die verder niet inhoudelijk op de zaak in wil gaan. De aanklacht is overigens formeel tegen de Staat gericht, omdat het Agentschap Telecom valt onder het ministerie van EZ.

Bron: Webwereld.nl